Het persen van assen in en uit behuizingen is een axiale bewerking waarbij passing, uitlijning, ondersteuning en krachtverloop direct bepalen of de constructie maatvast, concentriciteitstechnisch correct en schadevrij blijft.
Assen kunnen sterk klemmen door interferentie, vormsluiting, vervorming of corrosie, terwijl behuizingen gevoelig zijn voor lokale overbelasting en ovalisatie. De persbewerking moet daarom volledig lineair en reproduceerbaar verlopen. Een hydraulische werkplaatspers is toepasbaar wanneer de technische randvoorwaarden aantoonbaar binnen het werkgebied van de pers vallen.
Deze pagina beschrijft wanneer montage en demontage van assen binnen dit toepassingsbereik valt en wanneer niet.
Wanneer is een hydraulische werkplaatspers geschikt?
Een hydraulische werkplaatspers is geschikt voor het persen van assen in en uit behuizingen wanneer:
- de bewerking volledig axiaal kan worden uitgevoerd, zonder rotatie of slagbelasting
- de perskracht geleidelijk en onder controle wordt opgebouwd
- de behuizing volledig vlak en torsiestijf kan worden ondersteund
- de krachtinleiding plaatsvindt via het correcte vlak van de as of opnamebussen
- uitlijning vóór krachtopbouw exact kan worden vastgesteld
- de passing voorspelbaar is en binnen een beheersbare krachtband valt
Wanneer één van deze voorwaarden niet wordt gehaald, valt de toepassing buiten het beoogde technische bereik van een werkplaatspers.
Technische aandachtspunten
Perskracht & krachtopbouw
De benodigde perskracht wordt bepaald door:
- interferentie (Δd) tussen as en behuizing
- materiaalcombinatie (bijv. staal–aluminium of staal–gietijzer)
- contactlengte
- oppervlakteruwheid en conditie van de passing
- eventuele vervorming of corrosie
Belangrijke eisen:
- krachtopbouw moet stapsgewijs plaatsvinden
- piekbelasting moet worden vermeden
- weerstandstoename moet worden gevolgd als indicatie voor scheefstand, beschadiging of vastvreten
- de krachtcurve moet gedurende de volledige slag worden gecontroleerd
Bij interferentiepassingen wordt de krachtlijn bepaald door zowel wrijving als omtrekcompressie van de behuizing. Kleine geometrische afwijkingen veroorzaken abrupte drukpieken die de behuizing lokaal kunnen doen uitzetten of scheuren.
Passing, uitlijning & ondersteuning
Voor een stabiele persbewerking is vereist:
- exacte axiale uitlijning vóór aanvang van de slag
- volledige en vlakdragende ondersteuning van de behuizing om ovalisatie en scheefdruk te voorkomen
- geen zijdelingse belasting op de as of de behuizing
- gebruik van tussenstukken, opnamebussen en druknappen die het dragende montagevlak exact volgen
- uitsluiting van kantelmomenten in de eerste millimeters van de slag
In de beginfase van de persslag is de passing nog volledig cilindrisch gesloten. Een laterale afwijking van enkele tienden millimeters genereert een asymmetrisch krachtprofiel dat de behuizing lokaal kan doen vervormen.
Constructieve eisen aan de pers
Een geschikte hydraulische werkplaatspers beschikt over:
- een stijf frame met minimale laterale doorbuiging
- lineaire slaggeleiding met constante geometrie
- drukstukken die exact centreren op het krachtinleidingsvlak
- een vlak, massief werkvlak voor stabiele ondersteuning van de behuizing
- voldoende massa om krachtpieken en microbewegingen te dempen
Frameflex >0,3–0,5 mm veroorzaakt laterale krachten die zich direct vertalen in scheefstand tussen as en behuizing. Hierdoor ontstaan conische passingen die na montage niet meer corrigeerbaar zijn.
Wat in de praktijk vaak wordt onderschat
- vervorming van behuizingen door onvoldoende ondersteuning
- vastzittende assen door corrosie, galling of eerdere overbelasting
- krachtpieken door snel bedienen van de pomp
- minimale scheefstand die in de eerste millimeters van de slag ontstaat
- variatie in interferentie door temperatuur, slijtage of tolerantiecondities
- risico op boorgatvergroting of ovalisatie bij demontage
Deze factoren bepalen of montage of demontage functioneel en maatvast kan worden uitgevoerd.
Typische bewerkingen binnen deze toepassing
- montage van assen in lagerzittingen of huisconstructies
- uitpersen van assen uit transmissie- of aandrijfbehuizingen
- revisiewerk aan machineframes en aandrijfmodules
- demontage van klemvastzittende assen bij onderhoud
- seriematige montage van asconstructies in werkplaatsomgevingen
Deze lijst beschrijft de aard van de bewerking, niet welke persconfiguratie vereist is.
Relatie tot persklassen (HD-programma)
De classificatie binnen het HD-programma wordt bepaald door diameter, interferentie, behuizingsstijfheid, contactlengte en krachtprofiel.
Lichte hydraulische werkplaatspersen (20-60 ton)
Toepasbaar voor:
- kleinere assen met korte passingen
- lage tot middelmatige interferentie
- stijve behuizingen die eenvoudig stabiel zijn te ondersteunen
Middelzware hydraulische werkplaatspersen (80-160 ton)
Toepasbaar voor:
- gangbare asdiameters en behuizingen
- standaard interferentiepassingen
- werkplaatsen die reproduceerbare krachtopbouw vereisen
Zware hydraulische werkplaatspersen (180-500 ton)
Toepasbaar voor:
- grote asdiameters en lange passingen
- hoge interferentie
- massieve behuizingen die maximale constructiestijfheid vereisen
De juiste persklasse wordt bepaald door montagecondities, passing en krachtprofiel – niet door tonnage alleen.
Wanneer is een werkplaatspers niet passend?
Een hydraulische werkplaatspers is niet geschikt wanneer:
- de behuizing niet volledig vlak en torsiestijf kan worden ondersteund
- de passing onbekend of sterk variabel is
- corrosie of vervorming demontage onvoorspelbaar maakt
- rotatie, klop- of slagbelasting noodzakelijk is
- het risico op scheefstand structureel niet kan worden uitgesloten
- structurele schade aan as of behuizing niet kan worden uitgesloten
Vervolg binnen de site
Op basis van deze toepassing kan worden doorverwezen naar:
- de relevante persklassen binnen het HD-programma
- de beschikbare standaardmodellen
Voor toepassingen die buiten deze randvoorwaarden vallen, kan worden doorverwezen naar het engineering- en maatwerktraject, waarin niet-standaard geometrieën en complexe passingen technisch worden beoordeeld.
Technische beoordeling aanvragen
Wanneer het persen van assen in of uit behuizingen binnen de beschreven technische randvoorwaarden valt, kan een technische beoordeling worden aangevraagd om de toepassing binnen de juiste persklasse te positioneren.