Het persen van hulzen, ringen en naven is een axiale montage- en demontagebewerking waarbij passing, uitlijning, draagvlakken en krachtverloop rechtstreeks bepalen of de maatvoering, concentriciteit en functionele geometrie behouden blijven.
Deze componenten worden doorgaans ingezet als verbindings-, positionerings- of krachtsluitende elementen en reageren direct op scheefstand, lokale vervorming of onregelmatige krachtinleiding. Een hydraulische werkplaatspers is toepasbaar wanneer de technische condities volledig binnen het werkgebied van de pers vallen.
Deze pagina definieert wanneer montage en demontage van hulzen, ringen en naven binnen het toepassingsbereik vallen – en wanneer niet.
Wanneer is een hydraulische werkplaatspers geschikt?
Een hydraulische werkplaatspers is geschikt wanneer:
- de bewerking volledig axiaal kan worden uitgevoerd, zonder rotatie of slagbelasting
- de perskracht gecontroleerd, geleidelijk en reproduceerbaar kan worden opgebouwd
- krachtinleiding plaatsvindt via het juiste dragende montagevlak van huls, ring of naaf
- het element en het omliggende onderdeel stabiel en vlakdragend kunnen worden ondersteund
- de passing bekend en voorspelbaar is
- de constructiestijfheid van het omliggende component voldoende is om vervorming te voorkomen
Wanneer aan één of meerdere voorwaarden niet kan worden voldaan, valt de bewerking buiten het toepassingsbereik van een werkplaatspers.
Technische aandachtspunten
Perskracht & krachtopbouw
De vereiste perskracht wordt bepaald door:
- interferentie (Δd)
- componentdiameter
- materiaalcombinatie
- contactlengte
- oppervlakteruwheid
- geometrische stijfheid van het huisdeel
Belangrijke eisen aan de krachtopbouw:
- stapsgewijze krachtverhoging
- vermijden van piekbelasting
- monitoring van elke weerstandstoename (indicatie van vervorming, vastvreten of scheefstand)
- handhaving van een lineair krachtprofiel gedurende de slag
Bij dunwandige ringen en hulzen verschuift de belasting direct naar de rand wanneer er scheefdruk ontstaat. Dit veroorzaakt ovale vervorming die, eenmaal ingebracht, permanent is en de passing aantast.
Passing, uitlijning & ondersteuning
Een nauwkeurige persbewerking vereist:
- exacte axiale uitlijning vóór de eerste krachtopbouw
- vlakdragende, volledige ondersteuning van het ontvangende component
- krachtinleiding via het correcte montagevlak, inclusief omtreksteun bij dunwandige elementen
- uitsluiting van laterale belastingen en kantelmomenten
- gebruik van passende drukstukken en opnamehulzen die de componentgeometrie nauwkeurig volgen
In de eerste millimeters van de slag wordt de passing nog niet door wrijving gestabiliseerd. Iedere afwijking in uitlijning werkt daarom versterkt door en bepaalt het uiteindelijke concentrische resultaat.
Constructieve eisen aan de pers
Een geschikte hydraulische werkplaatspers beschikt over:
- een stijf frame met minimale laterale doorbuiging
- lineaire slaggeleiding met constante geometrie
- drukstukken die exact op het montagevlak centreren
- een massief, vlak werkvlak voor stabiele ondersteuning
- voldoende massa om microtrillingen en krachtpieken te dempen
Zelfs geringe frameflex genereert zijdelingse krachten die dunwandige hulzen en ringen in een ovale vorm drukken. De resulterende passing kan niet worden hersteld zonder demontage en nabewerking.
Wat in de praktijk vaak wordt onderschat
- vervorming van dunwandige hulzen door onvoldoende omtreksteun
- schade door krachtinleiding op verkeerde vlakken (bijv. randvlakken in plaats van het montagevlak)
- scheefstand in de beginfase van de slag
- variatie in interferentie door eerdere thermische belasting of slijtage
- concentrische afwijkingen door instabiele ondersteuning van het huisdeel
- piekbelasting door te snelle krachtopbouw
Deze factoren bepalen of het gemonteerde component binnen maat- en vormtoleranties blijft.
Typische bewerkingen binnen deze toepassing
- montage van hulzen als positionerings- of slijtdelen
- in- en uitpersen van ringen in huisconstructies
- montage van naven op assen of in modules
- revisie van huisconstructies met cilindrische opnamezittingen
- seriematige montage van standaard hulzen- en ringcomponenten
- herstelwerk in onderhouds- en revisieomgevingen
Deze lijst beschrijft het bewerkingstype; niet welke persconfiguratie noodzakelijk is.
Relatie tot persklassen (HD-programma)
De classificatie binnen het HD-programma wordt bepaald door diameter, wanddikte, interferentie, behuizingsstijfheid en krachtprofiel.
Lichte hydraulische werkplaatspersen (20-60 ton)
Toepasbaar voor:
- kleinere hulzen en ringen
- korte passingen met lage tot middelmatige interferentie
- behuizingen met hoge eigen stijfheid
Middelzware hydraulische werkplaatspersen (80-160 ton)
Toepasbaar voor:
- gangbare hulzen, ringen en naven in standaard machinebouw
- langere passingen
- werkplaatsen die reproduceerbare krachtopbouw vereisen
Zware hydraulische werkplaatspersen (180-500 ton)
Toepasbaar voor:
- grote diameters en massieve naven
- hoge interferentie
- toepassingen waarbij maximale constructiestijfheid van de pers noodzakelijk is
De juiste persklasse wordt bepaald door montagecondities en krachtprofiel – niet door tonnage alleen.
Wanneer is een werkplaatspers niet passend?
Een hydraulische werkplaatspers is niet geschikt wanneer:
- de omliggende behuizing niet volledig vlakdragend kan worden ondersteund
- de passing te sterk varieert of onbekend is
- dunwandige onderdelen vervormen voordat de kracht adequaat kan worden opgebouwd
- thermische montage noodzakelijk is voor maatbeheersing
- rotatie, slagbelasting of laterale belasting onderdeel van de bewerking is
- structurele schade aan huls, ring, naaf of behuizing niet kan worden uitgesloten
Vervolg binnen de site
Op basis van deze toepassing kan worden doorverwezen naar:
- relevante persklassen binnen het HD-programma
- beschikbare standaardmodellen
Voor toepassingen die buiten deze randvoorwaarden vallen, wordt verwezen naar het engineering- en maatwerktraject, waarin niet-standaard geometrieën en complexe passingen technisch kunnen worden beoordeeld.
Technische beoordeling aanvragen
Wanneer de montage of demontage van hulzen, ringen of naven binnen de beschreven technische randvoorwaarden valt, kan een technische beoordeling worden aangevraagd om de toepassing binnen de juiste persklasse te positioneren.